DE ARTILLERIE INRICHTINGEN VAN 1679 TOT 1925 deel 9 van 11.

DE ARTILLERIE INRICHTINGEN VAN 1679 TOT 1925 deel 9 van 11.

 

De Vuurwerkerij, de Projectielen en de Buizenfabriek

De Vuurwerkerij omvatte de laboreerwerkplaatsen en verder de projectielen en een buizenfabriek. De laboreerwerkplaatsen zorgen voor het maken van verschillende sassen, waaronder die voor de sasringen van de tijdbuizen en de sassen voor de slaghoedjes. (Een sas is een mengsel van een zuurstof gevende stof en één of meer andere stoffen dat en zorgt voor een explosieve ontsteking van de lading van een projectiel).

Hierbij hoorde ook de bereiding van het slagkwik. (een giftige instabiele stof die gemakkelijk explodeerd. De ontsteking geschied mechanisch of chemisch. Het werd veel gebruikt in ontstekers en slaghoedjes).

 

1. Projectieldraaierij van de Vuurwerkerij. 2. Vuurwerkerij het vullen van de brisantgranaat kartetsen met kogeltjes en de onderste laag hiervan vastzetten met hars. 3. Projectieldraaierij met op de voorgrond oefenpantsergranaten. 4. Samenstelling met geheel links dhr. Baijards ©Miranda Rozemeijer

 

 

Ook vervaardigde men hier verschillende andere vuurwerken zoals onder andere: seinpatronen, vuurpijlen, vliegtuigbommen, trotylpatronen, pijpjes voor de ontsteking van het geschut enz. en ook werden hier projectielen met kruit of andere ontplofbare stoffen gevuld. Allemaal werkzaamheden voor rustige en zeer nauwkeurig werkende mensen.

Men onderscheidt granaten, granaatkartetsen, brisantgranaten, brisantgranaatkartetsen of eenheidsprojectielen en kartetsen. In de Buizenfabriek maakte men de zeer nauwkeurig ingestelde, uiterst precieze inrichtingen die in de kop of in de bodem van het projectiel werden geplaatst met het doel om deze te laten springen. Dit kan geschieden tijdens de vlucht vóór en boven het doel, na een vooraf ingestelde tijd of bij het treffen van het doel. In het eerste geval spreekt men van een tijdbuis, in het laatste van een schokbuis. Ook werd er vaak een combinatie van deze twee gebruikt, de tijdschokbuis. ©PDKAIH2017

Advertenties

ONTPLOFFING MET DODELIJKE AFLOOP BIJ DE ARTILLERIE INRICHTINGEN.

ONTPLOFFING MET DODELIJKE AFLOOP BIJ DE ARTILLERIE INRICHTINGEN.

Vullen van slaghoedjes voor geweerpatronen in de vuurwerkerij.

Op zaterdagmiddag 18 februari 1911 vond er in de vuurwerkerij  van de fabriek der Artillerie Inrichtingen aan de Hembrug een ongeluk plaats waarbij één werknemer dodelijk getroffen werd en een tweede gewond raakte. Het ongeluk gebeurde tijdens het vullen van slaghoedjes (metalen dopjes) die gevuld worden met sas ((slag)sas is een chemische substantie die door een schok of krachtige tik tot ontbranding of explosie kan komen. Het wordt gebruikt in slaghoedjes van patronen voor de ontsteking van de hoofdlading). De 34 jarige Zaandammer Johannes van der Horst was hiermee bezig toen er plotseling, vermoedelijk als gevolg van wrijving een ontploffing plaats vond.

De machine waarmee deze handeling wordt verricht klapte als gevolg van de explosie uit elkaar. De 46 jarige, eveneens uit Zaandam afkomstige Sergeant Majoor Hendrik Ruiter die bij de werkzaamheden aanwezig was werd door een stuk rondvliegend koper aan de borst getroffen. Deze werd hierdoor zodanig opengereten dat hij direct aan deze verwonding overleed. De heer van der Horst werd door enige brokstukken aan het hoofd getroffen. Omdat deze wonden niet levensbedreigend waren is hij per brancard door de medische dienst naar zijn woning vervoerd.

Op dinsdagmiddag 21 februari 1911, 17.00 uur werd onder zeer grote belangstelling van de directie der Artillerie Inrichtingen, zijn kameraden de onderofficieren en opzichters en verder vele werklieden en overig publiek de lijkbaar van de zaterdagmiddag door het noodlottige ongeval omgekomen Sergeant Majoor H. de Ruiter opgehaald . De lijkbaar was gedekt door twee kransen. Eén van de officieren van de munitiefabriek en één van de onderofficieren en opzichters der Artillerie Inrichtingen. De onderofficieren, opzichters en een aantal werklieden sloten zich bij de stoet aan, die zich door de Langestraat en de Westzijde naar de werf van de firma Evenbleij begaf. Daar lag een sleepboot gereed om het stoffelijk overschot naar Alblasserdam, de geboorteplaats van De Ruiter te vervoeren. Bij de afvaart waren aanwezig de officieren L.C. van Kuyk, Luitenant Kolonel en hoofd der munitiefabriek, D. de Kreuk, Kapitein hoofdopzichter der vuurwerkerij, J.F. Quanjer, 1e Luitenant opzichter der vuurwerkerij en J.A. Meysberg, Majoor en hoofd der werkplaats draagbare wapenen die hun deelneming aan de diep bedroefde weduwe en familieleden betuigde. Verder bedankte de broer van de overledene iedereen voor de laatste eer aan zijn broer. ©PDKAIH2017. Bronnen diverse kranten en tijdschriften ©foto Herman de Ruiter